Kumano Kodo – pad van bezinning

De pelgrimsroute Kumano Kodo – het pad naar verlichting – is er niet alleen voor overtuigde boeddhisten. De eerste 23 tempels dragen bij aan het ontwaken van de pelgrim. Dan volgen soberheid en discipline (16 tempels), de fase van verlichting (26 tempels) en tot slot het bereiken van nirwana (na nog eens 23 tempels).
Ook wie niet alle 1400 kilometers loopt, kan het pad ervaren. Ik zou sowieso aanraden klein te beginnen … want op het schiereiland Shikoku en in de zuidelijke Kii, waar de routes lopen, zijn de bergkammen steil en talrijk en worden de boomwortels gekoesterd. Misschien ligt jouw nirwana een stuk dichterbij.

Okuonoin, Koya

Een mooi traject voor beginners is al meteen het hoog(s)tepunt: de Koya-san (995 m), meneer Koya – de heilige berg waar de Japanse boeddhisten-grondlegger Kobo Daishi (774-835) zijn laatste rustplaats vond. Loop van de begraafplaats Okunoin naar zijn mausoleum en naar de pagode.

Smaakt het naar meer? Ga dan naar Yunomine Onsen en loop daarvandaan een serieus boomwortelpad naar Hongu Taisha, met behalve een belangrijke tempel een indrukwekkende – gelijknamige – reuzenpoort.

Yunomine Onsen naar Hongu Taisha

Hierbij alvast een voorproefje, details vind je in de nieuwe Ontdek Japan (verwachte verschijningsdatum oktober 2026; de nieuwe cover heb ik bij deze al verklapt …).

Hongu Taisha Torii
Maruyama Senmaida rijstterrassen
Hongu Taisha

Nakasendo: oude Japanse handelsweg in de Kisovallei

Het stond al een paar jaar op mijn lijstje, maar voor de vierde druk van mijn gids Ontdek Japan is het gelukt: twee trajecten lopen van de Nakasendo. Eindeloos veel stappen zijn er op de route tussen Kyoto en Tokyo gezet door marskramers, handelaren, boeren en ambachtslieden, om hun waren te verkopen of diensten aan te bieden. In de provincie Gifu vind je nog enkele trajecten van de Nakasendo in de sfeer van weleer: met het oude plaveisel, door gehuchten met huizen in typische oud-Japanse stijl, waar details als een strooien paard of groepje stenen verwijzen naar oude verhalen, volksgebruiken en religie. Kleine tempels, rijstvelden en een uitzichtpunt met mini-zen-tuin maken het plaatje compleet.

Het populairste traject voert tussen Magome en Tsumago (8,5 km). Allereerst is daar de steile hoofdstraat van Magome, waarna je spoedig door de bossen loopt. Vergeet niet om te kijken naar de vallei achter je, en de vulkanische pieken in de verte. Af en toe kruis je de – rustige – doorgaande weg. Maak desgewenst een uitstapje naar de watervallen van Otaki Metaki. De eerste huizen van Tsumago kondigen zich aan: de futons en dekbedden van de enkele guesthouses hangen al te luchten. Huizen met steile, overhangende daken, een strooien paard als eerbetoon aan dit zo belangrijke dier en een minimuseum helpen je met twee eeuwen terugblikken. Maar je vindt er ook een koffieshop en een bushalte …

Zeker zo indrukwekkend – en veel rustiger – was het traject hiervoor, tussen Nakatsugawa (of iets daarbuiten: Ochiaigawa) en Magome (resp. l0 en 8 km). Nakatsugawa is een heuse stad met ruim 70.000 inwoners, maar de oude wijk Nakatsugawa-juku, waar volop authentieke restaurantjes en logeeradresjes zitten, is mooi bewaard in de sfeer van weleer, inclusief het oude plaveisel. Vanaf het buurtschap Ochiaigawa loop je door een bamboebos, daarna gemengd bos, langs een tempel en rijstterrassen tot je het tegen de bergwand gelegen Magome bereikt.

Heb je al dit moois voor jezelf? Als je vroeg op pad kunt: zeker. Maar in de loop van de dag vult vooral het prachtige stadje Magome zich met busladingen toeristen. Die lopen echter niet ver. Dan houd je op de paden nog wat groepjes liefhebbers over: dat zijn in hoofdzaak Fransen – die niet in de laatste plaats door de firma Decathlon zijn geïnspireerd, en Australiërs met hun wandelorganisaties voor wie dit nog een redelijk goed bereikbare bestemming is. Wie echter om een uur of 6 of 7 op pad kan (in mei was de zon al om 5 uur op, dus waarom niet?), treft paden en bossen maagdelijk en luidt haast beschroomd de bellen die de beren vertellen dat de nieuwe dag begonnen is. 
Vanaf oktober zal de nieuwe editie van Ontdek Japan leverbaar zijn. 

Kyoto en Hiei-zan

Kyoto staat terecht te boek als een van de mooiste steden van Japan, de stad van de geisha’s, de tempels, de feesten … Je kunt er dagen zoet brengen.

Aoi Matsuri, Kyoto

Maar wat als je de hitte beu bent, de toeristen met hun verstikkende kimono’s (alles voor de foto … waar zijn toch die echte geisha’s?), de rijstballen-op-stokjes, en gewoon zin hebt in een boswandeling – desnoods met een tempel of twee maar geen honderden? Neem dan de bus, kabeltram en kabelbaan de berg Hiei op (848 m).

Ook voor Japanners betekent de Hiei-zan echt een uitje: een staaltje techniek waar men trots op is – kabeltram en kabelbaan, geen gewoon bospad maar een wandeling langs verlichte sporen langs de tempels Jodo-in en Enryaku-ji  en dan ook nog eens aangenaam verkoeld door de uitgestrekte boomkruin. Eenmaal boven waaiert men uit: naar de tuin-op-hoogte of de paden op, wellicht zelfs tot aan het uitzicht over het Biwameer. Voor een dagtocht is deze etappe van de Kyoto Trail absoluut een aanrader – het totale pad voert in een wijde boog van 70 km om de stad.

‘Azalea Hill’, uitzicht vanaf de Hiei

Heb je wat te vieren en meer dan gemiddeld budget, logeer dan bij Moksa aan de oostkant van de stad – je loopt er direct naar de kabeltram. Nee, ik ben niet gesponsord maar vond het de wat hoger dan gemiddelde uitgave en een vermelding zeker waard: verrukkelijk Japans eten – met net even andere invloeden, zen-tuin, ruime kamers en spraakzame bediening.

Ontbijttafel Moksa, Kyoto

Highway 1 naar Hearst Castle

Eindelijk ging de kustweg Highway 1 in het voorjaar van 2026 weer open. Daardoor werd het mooie traject ten zuiden van Big Sur vanuit mijn standplaats Monterey weer goed bereikbaar! Op een mooie, nevelvrije donderdag probeerde ik ons net van een nieuwe startmotor voorziene truck-campertje uit: dat kon haast niet mooier dan over die heerlijke kustweg. Over de in voorjaar 2024 levensgevaarlijk beschadigde maar inmiddels gerepareerde Rocky Creek Bridge (de grond eronder was weggeslagen …), langs Castle Rock Viewpoint, de fameuze Bixby Creek Bridge en nog tal van uitzichtpunten. En weer bleek die zo fraai gelegen Kirk Creek Campground vol …

Piedras Blancas was de eerstvolgende stop: elk seizoen bivakkeert daar een ander deel van de zeeolifantenpopulatie, heel indrukwekkend!

Doel van mijn excursie was een bijzondere rondleiding op Hearst Castle: de Julia Morgan Tour, helemaal gericht op de arts&crafts-details die deze architecte in de eerste decennia van de 20ste eeuw op de toen nog veel meer verlaten plek tot stand bracht – en dat met een uiterst veeleisende en wispelturige opdrachtgever (ergens leek W.R. Hearst op een andere grote hedendaagse Amerikaan …). Het ‘betoverde kasteel’ zou de enorme kunstcollectie van Hearst gaan huisvesten en een ontspanningsdomein worden voor beroemdheden uit binnen- en buitenland. Op de Morgan-specialty tour kom je in verblijven waarvan de deuren anders gesloten blijven – bovendien ga je met slechts een klein groepje op pad met een goed geïnformeerde gids in plaats van een enorme groep onder leiding van een showbizzmaster. Om een paar schitterende details van de Casa del Mar te noemen: de uitzonderlijke plafonds (het oudste bevindt zich in de slaapkamer van WRH zelf) waaraan de Nederlandse vakman Theo Vanderloo zijn steentje bijdroeg, de Spaanse schouwen en kunstwerken, de Franse wandtapijten …

Bibliotheek

De dierentuin moest Hearst al bij leven opgeven; verwilderde zebra’s kun je nog tot in de wijde omtrek zien. 

Doorkijkje naar Casa Grande

Slaapvertrek van Marion Davies’ (decennialang Hearsts minnares), in de Casa del Mar

Overigens wilde Lady Gaga in 2014 zo graag filmopnames maken op Hearst Castle, dat ze $275.000 neertelde om het Neptunuszwembad te laten herstellen dat aardbevingschade had opgelopen.

Neptunuszwembad

Het kleine San Simeon omvat behalve een pier waarover veel materialen voor Hearst Castle werden aangevoerd, het aantrekkelijke terras van de Hearst Winery. Helaas was er geen chauffeur beschikbaar … 

Ontdek Engeland

Goed nieuws: Ontdek Engeland 2026 is nu verkrijgbaar! De gids is de opvolger van Ontdek Groot-Brittannië, maar met behoud van het aantal pagina’s (324!) is deze geheel aan Engeland gewijd. Voor Schotland en Wales zijn er nu aparte edities.

Harewood House

In de nieuwe gids zitten nog meer tuinen en landhuizen … zowel in het Peak District als in Zuidoost-Engeland. Voor zover ze al geen decor zijn van heerlijke films en series zouden ze het volgens mij stuk voor stuk verdienen, met elk een eigen verhaal. Veel van die huizen zijn ook in november-december geopend (lees Engeland in kerstsfeer). Daarnaast heb ik extra wandelingen en fietsroutes toegevoegd.

Met 36 bladzijdes Londen kun je met de nieuwe gids uitstekend op stedentrip – lekker met de trein naar de stad die nooit verveelt! Of je van Arsenal, Händel of West End houdt: voor iedereen valt er een hoogtepunt te beleven. En ik kon het niet laten in het prachtige Noord-Engeland nog een klein uitstapje over de grens te maken (al kom je de bijzondere Schotten op de foto hiernaast gewoon voor Buckingham Palace tegen). 

Ga naar de webwinkel van ANWB, De Zwerver of je favoriete boekhandel.

Auteur: Angela Heetvelt
Publicatiedatum: juni 2026
Uitgeverij: ANWB

ISBN: 978 90 18 05488-5

 

 

Elzas, Vogezen en Jura: vier seizoenen

Licht- en geluidsspektakel op de Place Stanislas, Nancy

Met een nieuwe uitgever – HarperCollins Holland – hebben Hans en ik verder gewerkt aan de verfijning van onze mooie gids Elzas, Vogezen en Jura, inmiddels verschenen in de 8ste druk. Hoewel in deze heerlijke streek de tijd juist een tandje trager loopt en er in anderhalf jaar ook niet schokkend veel veranderd is, hebben we natuurlijk de puntjes op de i gezet. Het voordeel van samen een gids maken is dat je elkaar scherp houdt – Hans en ik kunnen het niet laten elkaars favoriete plekken te bezoeken en van commentaar te voorzien … Daarbij hebben we natuurlijk zo onze eigen voorkeuren: voor Hans liggen die in hoge mate op het culinaire vlak en in het aandeel van de streek in de Eerste Wereldoorlog, voor mij kan er op het gebied van kunst en natuur altijd wel iets bij. Er blijven altijd nog ‘onontdekte’ plekjes over. En het hele jaar kun je in Elzas, Vogezen en Jura terecht. 

Koop nu in de webwinkel van Landschap Reisboekwinkel of bij je favoriete boekhandel.

 

Auteurs: Angela Heetvelt en Hans Pijnenburg
Publicatiedatum: juni 2026
Uitgeverij: HarperCollins Holland
ISBN: 978 94 6525 011 3

 

De befaamde Highway 1 weer open

… maar voor hoe lang? Twee jaar lang was de befaamde kustweg ten zuiden van Big Sur afgesloten terwijl er werd gewerkt aan het vrijmaken van de weg. Door zware regen waren modderlawines ontstaan en ook de eroderende rotswand verder zuidelijk, de St Paul’s Slide, had vergaande ingrepen nodig. Ik heb de weg in april 2026 getest: nog op een enkel tracé was er eenrichtingsverkeer, waardoor er wat oponthoud was als tegemoetkomend verkeer voorrang had. Het ziet er op een aantal plaatsen nog steeds vrij kwetsbaar uit.

De zeeolifantenkolonie bij Piedras Blancas (San Simeon) 

Het risico op nieuwe afsluitingen is er dan ook altijd (nog op te weinig plaatsen is er een beschermende tunnel), zorg dat je daarom altijd een plan B hebt en ook kort tevoren nog de situatie checkt: hier vind je de website van de Californische wegendienst

Mooi alternatief voor de gelauwerde Highway 1 tussen Carmel, Big Sur en Morro Bay is een bezoek aan de schitterende kustlijn van Pacific Grove. Dit stadje grenst direct aan Monterey (en het aquarium), je ziet er zeehonden, zeeleeuwen, otters, pelikanen en niet zelden de ‘puffs’ van walvissen. Lovers Point is terecht een favoriete start plek, een van de weinige waar je veilig een duik in het koude oceaanwater kunt nemen. Of je huurt er een kajak. Ook het Point Lobos State Natural Reserve, bij Carmel, heeft een nog ruigere, schitterende kustlijn en is een fijne plek waar je zo een (halve) dag kunt wandelen.

Meer tips vind je in uiteraard in mijn reisgids Californië, Nevada, Utah en Arizona.

(Kijk ook eens bij mijn Reisverhalen.)

Engeland in kerstsfeer

Tijden veranderen, ook in de reisboekenwereld. Ooit schreef ik gidsen Zuid-Engeland en Midden-Engeland. Toen kwam er een uitgever die landenseries wilde uitbrengen. De gids Ontdek Groot-Brittannië werd dan ook ‘Angela’s keuze’ (hoe krijg je het hele land in 324 pagina’s? toch was ik er zelf best tevreden over:)). Maar nu is er een uitgever die bedacht om – weer – deelgebieden te maken: voorjaar 2026 verschijnt de eerste ANWB Ontdek Engeland, uiteraard geheel van mijn hand. Een indruk van de mooie content Schotland die ik in april 2025 heb vergaard tijdens een prachtige reis in het hoge noorden vind je elders op deze website (in print zal het niet verschijnen, evenmin als eerdere informatie over Wales … daarvoor hebben we nog slechts het collectors item: de gids Ontdek Groot-Brittannië).

Maar het goede nieuws is dat er veel meer ruimte is voor Engeland. Alle reden dus om uitgebreid op pad te gaan. Begin juni naar het Peak District en omgeving. En eind november 8 dagen tussen Oxford en Canterbury – natuurlijk met Londen daartussen. De dagen zijn dan kort, maar dat maakt de sfeerverlichting ruimschoots goed. Veel landhuizen gaan voor kerst weer even open en worden extra feestelijk ingericht. Dan verdwijnt er wel eens een Holbein of Van der Velde achter de mistletoe en wordt wierook door de geur van mulled wine verdrongen … Bij deze alvast een tipje van de sluier.

Waddensdon Manor

 

 

 

Canterbury Cathedral

 

Chartwell

 

Polesden Lacey

 

Kew Gardens Pavilion

 

Kew Gardens

 

Schotland – North Coast 500, een impressie

Om de gids Ontdek Groot-Brittannië te actualiseren trokken we eind april naar Schotland. Op weg naar het hoge noorden kon ik het niet nalaten te stoppen bij een paar indrukwekkende kastelen. Vlak na Aberdeen was dat al het prachtig gelegen, ruïneuze Dunnottar Castle, voorbij Forfar het Glamis Castle met alweer zo’n prachtig familieverhaal – en een Hollandse hint in tuin en architectuur. En uiteraard Scone (Skûn) Palace, waar ik eindelijk het originele schilderij van ‘Belle’ zou zien – het mysterieuze gekleurde meisje op een 18e-eeuws schilderij. Dit werk bleek overigens uitgeleend aan het Fitzwilliam Museum in Cambridge (waar ik later dit jaar alsnog kwam, maar toen was het alweer weg; het maakt het werk alleen maar spannender). Na een stop bij The Kelpies veranderde het landschap in de ruigte waar we voor kwamen en waar de brem volop in bloei stond.

Dunnotar Castle

 

Glamis Castle

 

Scone Palace

 

The Kelpies

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoogtepunten langs de NC 500 waren de vergezichten, het logeren in de knusse crofters hut en de onverwachte papegaaiduikers net voorbij het circus van John o’ Groats – inderdaad Jan de Groot, wiens legacy hier niet worden gevormd door de chocoladebollen maar door whisky, bier en fish&chips. Na dit uiterste noordoostpuntje, met zicht op de Orkney-eilanden, ging het zuidwaarts langs de Duncansby Stacks en het zeer bezienswaardige Dunrobin Castle, met een mooie valkeniersshow. Zoals dat gaat met foto’s zonder deadline: onze heuse camera- en dronebeelden wachten nog op bewerking. Gelukkig is de telefoon snel en doelmatig. 

 

Crofters hut bij Oldshoremore Beach

 

Smoo Cave

 

John O’Groats

 

Duncansby Stacks

 

Dunrobin Castle Garden

 



 

Dunrobin Castle

Vogelperspectief Normandië en Bretagne

Voor de komende editie van mijn reisgids Normandië en Bretagne ben ik al volop op pad geweest. Wat is het toch een fantastische streek. Hoewel je naar de Bretonse kust al gauw een volle dag onderweg bent, is een eerste halte in Normandië met hooguit 1 laadstop te bereiken … Mijn trouwe reisgezel Marcel nam een paar dagen eerder een voorsprong en ging per fiets – we spraken af in Deauville. 
We zagen de voorbereidingen voor de 70-jarige herdenking van D-Day; de invasiestranden zijn ook na zoveel tijd nog een heel actueel thema in de regio – indrukwekkend, ijzingwekkend. Tegelijkertijd biedt het natuurschoon veel troost. Voor het ‘brede plaatje’ vond Marcel het absoluut nodig om de kust vanuit de lucht te bekijken … en die foto prijkt op de voorkant van de editie 2025.

Mont Saint-Michel
Omgeving Roscoff
Carentan vuurtoreneiland

Koop de gids nu in de webwinkel van De Zwerver, of bij je favoriete boekhandel