Engeland in kerstsfeer

Tijden veranderen, ook in de reisboekenwereld. Ooit schreef ik gidsen Zuid-Engeland en Midden-Engeland. Toen kwam er een uitgever die landenseries wilde uitbrengen. De gids Ontdek Groot-Brittannië werd dan ook ‘Angela’s keuze’ (hoe krijg je het hele land in 324 pagina’s? toch was ik er zelf best tevreden over:)). Maar nu is er een uitgever die bedacht om – weer – deelgebieden te maken: voorjaar 2026 verschijnt de eerste ANWB Ontdek Engeland, uiteraard geheel van mijn hand. Een indruk van de mooie content Schotland die ik in april 2025 heb vergaard tijdens een prachtige reis in het hoge noorden vind je elders op deze website (in print zal het niet verschijnen, evenmin als eerdere informatie over Wales … daarvoor hebben we nog slechts het collectors item: de gids Ontdek Groot-Brittannië).

Maar het goede nieuws is dat er veel meer ruimte is voor Engeland. Alle reden dus om uitgebreid op pad te gaan. Begin juni naar het Peak District en omgeving. En eind november 8 dagen tussen Oxford en Canterbury – natuurlijk met Londen daartussen. De dagen zijn dan kort, maar dat maakt de sfeerverlichting ruimschoots goed. Veel landhuizen gaan voor kerst weer even open en worden extra feestelijk ingericht. Dan verdwijnt er wel eens een Holbein of Van der Velde achter de mistletoe en wordt wierook door de geur van mulled wine verdrongen … Bij deze alvast een tipje van de sluier.

Waddensdon Manor

 

 

 

Canterbury Cathedral

 

Chartwell

 

Polesden Lacey

 

Kew Gardens Pavilion

 

Kew Gardens

 

Schotland – North Coast 500, een impressie

Om de gids Ontdek Groot-Brittannië te actualiseren trokken we eind april naar Schotland. Op weg naar het hoge noorden kon ik het niet nalaten te stoppen bij een paar indrukwekkende kastelen. Vlak na Aberdeen was dat al het prachtig gelegen, ruïneuze Dunnottar Castle, voorbij Forfar het Glamis Castle met alweer zo’n prachtig familieverhaal – en een Hollandse hint in tuin en architectuur. En uiteraard Scone (Skûn) Palace, waar ik eindelijk het originele schilderij van ‘Belle’ zou zien – het mysterieuze gekleurde meisje op een 18e-eeuws schilderij. Dit werk bleek overigens uitgeleend aan het Fitzwilliam Museum in Cambridge (waar ik later dit jaar alsnog kwam, maar toen was het alweer weg; het maakt het werk alleen maar spannender). Na een stop bij The Kelpies veranderde het landschap in de ruigte waar we voor kwamen en waar de brem volop in bloei stond.

Dunnotar Castle
Glamis Castle
Scone Palace
The Kelpies

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoogtepunten langs de NC 500 waren de vergezichten, het logeren in de knusse crofters hut en de onverwachte papegaaiduikers net voorbij het circus van John o’ Groats – inderdaad Jan de Groot, wiens legacy hier niet worden gevormd door de chocoladebollen maar door whisky, bier en fish&chips. Na dit uiterste noordoostpuntje, met zicht op de Orkney-eilanden, ging het zuidwaarts langs de Duncansby Stacks en het zeer bezienswaardige Dunrobin Castle, met een mooie valkeniersshow. Zoals dat gaat met foto’s zonder deadline, wachten onze heuse camera- en dronebeelden nog op bewerking. Gelukkig is de telefoon snel en doelmatig. 

 

Crofters hut bij Oldshoremore Beach

 

 

 

Smoo Cave
John O’Groats
Duncansby Stacks
Dunrobin Castle

 



 

 

 

 

Vogelperspectief Normandië en Bretagne

Voor de komende editie van mijn reisgids Normandië en Bretagne ben ik al volop op pad geweest. Wat is het toch een fantastische streek. Hoewel je naar de Bretonse kust al gauw een volle dag onderweg bent, is een eerste halte in Normandië met hooguit 1 laadstop te bereiken … Mijn trouwe reisgezel Marcel nam een paar dagen eerder een voorsprong en ging per fiets – we spraken af in Deauville. 
We zagen de voorbereidingen voor de 70-jarige herdenking van D-Day; de invasiestranden zijn ook na zoveel tijd nog een heel actueel thema in de regio – indrukwekkend, ijzingwekkend. Tegelijkertijd biedt het natuurschoon veel troost. Voor het ‘brede plaatje’ vond Marcel het absoluut nodig om de kust vanuit de lucht te bekijken … en die foto prijkt op de voorkant van de editie 2025.

Mont Saint-Michel
Omgeving Roscoff
Carentan vuurtoreneiland

Koop de gids nu in de webwinkel van De Zwerver, of bij je favoriete boekhandel

 

 



Kerstmarkten!

 

Adventstijd, kerstshoppen: voor veel mensen een hoogtepunt in het winterseizoen. De afgelopen jaren heb ik heel wat kerstmarkten gezien, aangestoken door het tomeloze enthousiasme van mijn vriend Q. Onze favorieten? Aken, dat heeft de juiste kerstsfeer met de Dom als kers(t) op de taart. Of kies voor het Duitse Soest (Zoost) als dat voor jou dichterbij is. Zeker, Keulen en Berlijn zijn groter en bekender, maar naar Aken en Soest kun je vanuit het midden en zuiden van Nederland ook gemakkelijk als daguitstap.

De lekkerste glühwein (vin chaud) dronken we in Luik (met peer en mango!), waar de diverse markten een breed aanbod hebben. Schitterend is het decor van de kerstmarkten in Straatsburg. Ben je in Lille (als stad een aanrader maar de kerstmarkten blijven voor ons steken op een zesje), bezoek dan de kleine, duurzame kerstmarkt van Roubaix. Voor een meerdaagse kerstmarkt-estafette is Londen de absolute winnaar, met talloze kerstmarkten en de mooiste etalages; voor glue wine vind je daar vast een gevatte kelner, maar beter houd je het er op mulled wine.

Uitgebreidere tips staan in mijn reisgidsen Ontdek Groot-Brittannië, Extra Eifel, Extra Sauerland, Extra Ardennen, Extra Lille en Elzas, Vogezen, Jura. Meer over deze gidsen lees elders je op deze website.

 

 

Cannery Row revisited – de sardines zijn terug!

Sister City Park Monterey

Hoewel het aantal mensen dat daadwerkelijk Cannery Row van John Steinbeck heeft gelezen drastisch afneemt, is zijn onderwerp in Monterey weer uiterst actueel. Even opfrissen: tijdens de Grote Depressie (jaren 1930) kelderde de voordien uiterst lucratieve visserij van Monterey – een groot deel van de vangst aan zalm en sardines werd er ingeblikt in de fabrieken aan een straat die later ‘Cannery Row’ werd genoemd. In het boek van Steinbeck leven veel mensen onder de armoedegrens en een notoire groep zwervers probeert desondanks het leven op te fleuren. Er is een bioloog die er experimenten doet en de spil vormt van het liederlijke leven in het vissersdorp – dat notabene ooit de hoofdstad was van Californië.

Het boek gaat grotendeels over onderlinge verhoudingen en drinkgelagen, maar we lezen er ook over de beginfase van ecologisch bewustzijn. De hoofdpersoon van het boek is gebaseerd op een onderzoeker die daadwerkelijk in Monterey woonde en werkte, en een vriend was van de schrijver Steinbeck: Ed Ricketts.

Tientallen jaren overbevissing vormde de nekslag voor de populatie sardines en ansjovis (allebei haringachtigen) in de Monterey Bay. Daarmee verdween een belangrijke schakel in de voedselpiramide.

Maar wat zagen we in de zomer van 2024? De al decennia grote populatie zeeleeuwen op de pieren van Monterey explodeerde – de dieren namen San Carlos Beach over en in oktober van 2024 zelfs een aangrenzend park, waar ze knokten om de beste plekken op de picknicktafels. De daklozen die daar al jaren te vinden waren, moesten hun heil elders zoeken. De oorzaak werd nog even gezocht in een uitzonderlijke voortplantingsdrang van de zeeleeuwen, maar is bijgesteld: de sardines zijn terug! Door de grote populatie zeeleeuwen nam ook het aantal orka’s en witte haaien fors toe. Is dit herstel van het ecosysteem het gevolg van de jarenlange beschermingsmaatregelen in de Monterey Bay? Het zou een kroon vormen op het werk dat onder meer het Monterey Bay Aquarium Research Institute al decennia doet. Je komt er veel meer over te weten, en je ziet er het boeiende onderwaterleven van dichtbij, in het Monterey Bay Aquarium, montereybayaquarium.org, aan  … Cannery Row.

Te zien tijdens een whalecruise in de Monterey Bay, juli 2024

Overigens heeft de visconservenindustrie nog een opleving doorgemaakt tijdens WOII, toen ingeblikte vis een belangrijke bron vormde van de voedselindustrie; eind jaren 60 was het geheel gedaan en sindsdien zijn de oude fabrieken voornamelijk ingenomen door horeca.

Meer tips vind je in uiteraard in mijn reisgids Californië, Nevada, Utah en Arizona.

Monument Valley, Arizona

Ochtendgloren Navajo NM

Op onze roadtrip van oost naar west in oktober 2024 bleven we zo veel mogelijk weg van de Interstates. Dat betekende geregeld zigzaggen met soms nog een extra lusje omdat we de verleiding niet konden weerstaan … Omdat het najaarslicht er zo prachtig was, besloten we na een mooie middag ook de avond en nacht door te brengen in Navajo National Monument. De voorzieningen van Canyon View Campground zijn minimaal, maar het uitzicht bovenop de heuvelkam krijgt vier sterren! Er zijn 14 plaatsen, het terrein is ’s winters gesloten en niet geschikt voor grote campers.  Sunset View Campground (31 plaatsen) bevindt zich lager en heeft drinkwater. De wandelpaden in het park voeren door de canyon en naar eeuwenoude klipwoningen van de natives. Backpacktrips en wandelingen met gids zijn er ook mogelijk. Zie ook https://www.nps.gov/nava.

Canyon View Campground, Navajo National Monument

Verder westwaarts zie je langs Highway 98 diverse aankondigingen van excursies in Antelope Canyon, aangeboden door de (native) landeigenaren. Die kloof heeft diverse vertakkingen en vooral de delen die zich ondergronds bevinden, vormen de grote attractie. Met busjes ga je in groepen naar het startpunt; de meeste excursies duren anderhalf tot twee uur, prime time is als de zon recht boven de openingen staat, maar op andere momenten is de ervaring ook indrukwekkend. Reserveren aanbevolen, per organisatie is de exacte locatie – en prijs – verschillend, ook de tijd die je krijgt om rond te kijken varieert. Wij vonden de duurdere, als fototour aangeboden trips niet per se aantrekkelijker dan de ‘gewone’ anderen.

Antelope (X) Canyon

Bij Page sluit Highway 98 aan op Highway 89. Zuidwaarts kun je – via Horseshoe Bend – naar de Grand Canyon. Highway 89 noordwaarts gaat door Utah, door het uitgestrekte Grand Staircase-Escalante National Monument met spectaculaire maar veel onbekendere en veel minder druk betreden geologische fenomenen, in de richting van Zion en Bryce.

Meer tips vind je in uiteraard in mijn reisgids Californië, Nevada, Utah en Arizona.

Canyons aan weerszijden van de grens Utah-Nevada

Veel toeristen rijden in Zuidwest-Utah over de Interstate 15, tussen Las Vegas en Salt Lake City. Voor kampeerders ligt er een vergeten juweel zo’n 20 kilometer ten noordwesten van St. George, aan een afslag van Highway 18: Snow Canyon State Park. Dat is een kleurrijk vulkanisch landschap met gestolde lava, kraters, versteende zandduinen en andere verschijningsvormen, maar ook slot canyons met duizenden jaren oude rotstekeningen. Je kunt er goed een dag doorbrengen en eventueel kamperen tegen een schitterend decor. Mocht de camping er vol zijn, dan zijn er wellicht nog plaatsen verder noordelijk bij het Baker Dam Recreation Area. De website van Utah State Parks werkt momenteel niet voor buitenlandse IP-adressen (dus wel als je VPN gebruikt); zie ook utah.com/destinations/state-parks/snow-canyon-state-park.

Slot canyon in Cathedral Gorge

Cathedral Gorge

Ligt je bestemming westwaarts (Death Valley, Yosemite) dan passeer je aan Highway 93 een paar kilometer ten noorden van Panaca (Nevada) een verrassend canyonlandschap: Cathedral Gorge State Park. Ook hier ligt vulkanische activiteit ten grondslag aan de morfologie, waarin het erosieproces van het bentoniet vormen aanbracht die inderdaad aan kathedralen en steden doen denken. Daarbij zijn er slot canyons gevormd. De camping (22 plaatsen) heeft stromend water en elektriciteit is beschikbaar. Informatie over wandelingen en kamperen op parks.nv.gov/parks/cathedral-gorge.

Met een beetje fantasie zie je in de rotsformatie aan de oostkant van Panaca, al zichtbaar vanaf weg 319, de Teapot Arch.

Teapot Arch

Meer tips vind je in uiteraard in mijn reisgids Californië, Nevada, Utah en Arizona.

Frederic Leighton in London

Je hebt de sporen van de royalties in London al gevolgd, een gin tonic gedronken in een van de highrise-bars, bent in een dubbeldekker gestapt en hebt gewinkeld. Loop dan een paar straten van Kensington Street naar Holland Park en duik in een andere wereld: die van de kunstenaar Frederic Leighton (1830-1896). Hij ontwierp het samen met zijn vriend, de architect George Aitchison. Wat op het eerste oog nog een nog niet zo spectaculair woonhuis lijkt, bevat binnen een wereld aan stijlen. Turkse tegels, Syrisch inlegwerk en Italiaanse oude meesters, weinig herinnert je eraan dat je in London bent. Als je iets van schilderstijlen weet, herken je wellicht Leightons verwantschap met de prerafaëlieten en arts & crafts. Laat dat alles bezinken in de tuin of het museumcafé. En loop dan met andere ogen verder door de wijk.

Dit artikel is een aanvulling op de ANWB reisgids Ontdek Groot-Brittannië

Suriname: de rivier op, het bos in

Een bezoek aan Suriname is niet compleet zonder een bezoek aan Het Bos. Er zijn enkele gemakkelijk toegankelijke junglebossen in de directe nabijheid van Paramaribo. Maar probeer zeker ook de (Suriname) rivier op te gaan. Dat gaat altijd met gidsen, die je kunt reserveren via onder meer Suriname Holidays, Su4you, Waterproof Tours. Met alle gidsen ter plaatse hebben we alleen maar heel goede ervaringen. Sensi, meneer Kas & tante Gerda, Fred, Jeffrey, Chapeau en zijn zoon Orfeo, om slechts enkele te noemen, zijn fantastische mensen die werkelijk iets toevoegen aan je reis: kennis én plezier!

Een uurtje per korjaal vanaf Atjoni – de plek waar je van een busje of auto overstapt naar de Surinamerivier – liggen de comfortabele resorts als Anaula en Knini Paati. Heerlijk als je naast de klamme jungle prijs stelt op een heuse douche en zwembaden. Veel meer jungle-experience krijg je als je er nog 5-6 vaar-uren aan vastknoopt, inclusief passages over stroomversnellingen waar je moet uitstappen; bij Gran Dam kunnen alleen smallere en wendbaardere boten varen en stap je over. Dat betekent steeds even verkoeling van het water – voeten en broekspijpen blijven gegarandeerd niet droog. Voor expeditie Gran Rio worden in Kajana de laatste benodigdheden ingeslagen: foerage, schone hangmatten en klamboes. En daarna zijn de gidsen extra gespitst op de fauna: een kaaiman, tijgerreiger of wellicht een capibara op de oever. Net voor Sintiadam bevindt zich het hangmattenkamp met zwemsula voor de deur. De avond en nacht zitten vol geluiden …

Wat is er mooier dan in het ochtendgloren een jungletocht maken? Onze bootsman had de anaconda nog even uit de korjaal gewerkt zodat we comfortabel konden zitten. Bij het pad naar de Schildpadberg, een minuut of 20 varen, legden we aan en gingen te voet verder. Doorlopen was er niet bij, steeds bleken er bijzondere kikkers langs het pad; vallende maripaschillen duidden op plagende apen. En hevig geritsel bleek van een groep boszwijnen te komen. Na 2 uur lopen vormde het uitzicht over het Wilhelmina- en het Kasikasimagebergte een beloning, maar we keken alweer uit naar de avontuurlijke terugtocht. 

Dendrobates tinctorius Cobalt

Hangmattenkamp Sintiadam

Sensi laat ons avondmaal zien: een verse pacu: een vis met een vegetarisch dieet

Uitzicht vanaf de Schildpadberg

Dit artikel is een aanvulling op de ANWB reisgids Extra Suriname

Fietsen naar de buren: van Lille naar Roubaix

Na uren lopen over de keienstraatjes is het extra fijn fietsen … Een prima rondje maak je door vanaf het Citadelpark de rivier de Deûle en door dan het Canal de Roubaix te volgen. Roubaix maakt deel uit van de metropool Lille en heeft een paar topbezienswaardigheden, waaronder het Musée La Piscine – inderdaad in een voormalig zwembad – en aan de rand van deze deelgemeente de schitterend gerestaureerde Villa Cavrois. Of ga op ontdekkingstocht langs muurschilderingen en de winkels en ateliers van jonge ontwerpers en zoek een originele plek voor je pauze. Allemaal te vinden in het nieuwe gidsje Extra Lille.

Reken op circa 25 km fietsen, met enig hoogteverschil. Er is overigens ook een prima tramverbinding tussen Lille en Roubaix en ook het metronetwerk brengt je vrij dicht bij het museum, de villa en de winkels.

La Piscine, Roubaix

Villa Cavrois, een architectonische tijdreis

KNGB, ontwerpers van originele lampen, Le Vestiaire

Le Vestiaire, Roubaix, naast het Musée La Piscine

SUSO33, Roubaix

Camille Claudel, muurschildering in Roubaix